5 powodów, dla których warto zdobyć certyfikat A1 w branży HVACR

Certyfikacja i szkolenia

Branża HVACR zmienia się wraz z przepisami unijnymi i coraz szerszym wykorzystaniem czynników chłodniczych o niskim GWP. Dotyczy to zarówno doświadczonych serwisantów, jak i osób, które dopiero planują rozpocząć pracę w chłodnictwie i klimatyzacji lub rozważają zmianę branży. Jakie kwalifikacje będą potrzebne i czy certyfikat A1 może ułatwić rozwój w tym kierunku? W artykule przedstawiamy pięć powodów, dla których warto zainteresować się certyfikatem A1, oraz wyjaśniamy, jakie możliwości daje on początkującym i doświadczonym specjalistom.

Jak zmienia się branża HVACR?

Branża HVACR odchodzi od czynników o wysokim GWP na rzecz alternatyw: palnych węglowodorów, CO₂ i amoniaku. Rynek coraz częściej sięga po propan (R290), który wymaga potwierdzonych kompetencji w bezpiecznej pracy z substancjami palnymi. W praktyce oznacza to, że samo kurs F-gazy może nie pokrywać pełnego zakresu pracy przy nowoczesnych instalacjach i pompach ciepła.

Co mówią przepisy UE o kwalifikacjach personelu?

Rozporządzenie UE 2024/573, które weszło w życie 11 marca 2024 r., wprowadza nowe wymagania wobec personelu obsługującego urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła. Kategorię A1 wprowadziło rozporządzenie wykonawcze UE 2024/2215. Posiadacze dotychczasowych certyfikatów F-gazowych muszą je zaktualizować do 12 marca 2029 r., a następnie przechodzić szkolenie przypominające lub ocenę kompetencji co najmniej raz na 7 lat.

Prace nad dostosowaniem przepisów krajowych trwają, dlatego szczegóły warto sprawdzać na bieżąco.

Certyfikat A1 a rozwój zawodowy – co warto wiedzieć?

Certyfikat A1 uprawnia do wszystkich czynności serwisowych na urządzeniach z F-gazami i węglowodorami: od odzysku i napełniania po kontrolę szczelności, instalację i likwidację sprzętu. Kategoria A1 nie ogranicza wielkości napełnienia instalacji, w przeciwieństwie do węższej kategorii A2. Uprawnienia są uznawane w całej UE, co liczy się dla firm realizujących zlecenia za granicą. W praktyce taki certyfikat serwisanta klimatyzacji otwiera szerszy zakres zleceń i wzmacnia pozycję technika na rynku pracy.

Czy certyfikat A1 zwiększa bezpieczeństwo pracy?

Tak, ponieważ program łączy wiedzę o właściwościach czynników palnych z praktyką bezpiecznego serwisu, a pogłębia ją także szkolenie z czynników palnych. Uczestnicy poznają zasady bezpieczeństwa, limity napełnienia instalacji i dobre praktyki serwisowe. Część praktyczna obejmuje m.in.:

  • odzysk czynnika do butli,
  • procedurę kontrolowanego upuszczania R290,
  • próbę szczelności i próżniowanie układu,
  • napełnianie instalacji.

W pakietach Platynowym i Złotym uczestnicy wykonują ćwiczenia indywidualnie pod nadzorem prowadzącego. Dzięki temu serwisant ogranicza ryzyko błędu przy pracy z substancjami palnymi.

Co daje szkolenie A1?

Zmiany w branży HVACR zwiększają znaczenie kompetencji związanych z obsługą czynników alternatywnych. Certyfikat A1 potwierdza kwalifikacje w tym zakresie i przygotowanie do pracy zgodnie z aktualnymi wymaganiami. Jego zdobycie może przynieść specjaliście kilka korzyści:

  • poszerzenie kwalifikacji zawodowych – o wiedzę i umiejętności związane z obsługą czynników alternatywnych;
  • przygotowanie do pracy z czynnikami palnymi – z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa i właściwych procedur;
  • dostosowanie kompetencji do zmian w branży HVACR – związanych m.in. z coraz szerszym wykorzystaniem czynników o niskim GWP;
  • dodatkowy atut zawodowy – europejskie uprawnienia A1 posiada wciąż stosunkowo niewiele osób w Polsce.

Jaki pakiet szkoleniowy wybrać?

Fundacja PROZON, działająca od 1995 roku, w 2014 roku jako pierwsza uruchomiła w kraju certyfikaty F-gazowe, a dziś jako jedna z pierwszych prowadzi szkolenie i egzamin kategorii A1. Dostępne są trzy pakiety szkoleniowe, a każdy z nich kończy się egzaminem. Wybór odpowiedniej ścieżki zależy przede wszystkim od dotychczasowego doświadczenia.

CechaPakiet PlatynowyPakiet ZłotyPakiet Srebrny
Dla kogoOsoby zaczynające pracę w HVACR lub bez certyfikatu F-gazowegoSerwisanci z certyfikatem F-gazowym i doświadczeniemOsoby doświadczone w pracy z czynnikami alternatywnymi
Czas trwania4 dni2 dni1 dzień
FormaStacjonarnie, warsztaty praktyczne, e-learningStacjonarnie, warsztaty praktyczneE-learning i pokazy praktyczne
Certyfikat REAL AlternativesTakTakNie

Zakres szkolenia można więc dopasować do posiadanej wiedzy i dotychczasowego doświadczenia zawodowego. Osoby rozpoczynające pracę z czynnikami alternatywnymi mogą wybrać bardziej rozbudowaną ścieżkę, natomiast doświadczeni specjaliści – krótszy wariant przygotowania do egzaminu. Aktualne terminy poszczególnych pakietów są dostępne w kalendarzu szkoleń PROZON.

Dlaczego warto zrobić certyfikat A1? Podsumowanie

Certyfikat A1 potwierdza przygotowanie do bezpiecznej pracy z czynnikami alternatywnymi, których znaczenie w branży HVACR rośnie wraz ze zmianami wynikającymi z przepisów UE. Odpowiednie kwalifikacje pozwalają przygotować się do obsługi instalacji wykorzystujących czynniki o niskim GWP, w tym czynniki palne. Wiedza zdobyta podczas szkolenia pomaga również stosować właściwe procedury, ograniczać ryzyko wycieków i prowadzić prace serwisowe zgodnie z obowiązującymi wymaganiami. Aby dobrać odpowiedni pakiet szkoleniowy lub sprawdzić dostępne terminy, można skontaktować się z działem szkoleń PROZON: szkolenia@prozon.org.pl, +48 22 392 74 63.

Powiązane wpisy

Pytania i odpowiedzi dotyczące szkolenia A1

Czy certyfikat A1 zastępuje dotychczasowy certyfikat F-gazowy?

Nie zastępuje go automatycznie. Dotychczasowe certyfikaty F-gazowe pozostają ważne, ale wymagają aktualizacji do 12 marca 2029 r. Certyfikat A1 obejmuje rozszerzony zakres, w tym czynniki palne.

Czy na szkolenie A1 można zapisać się bez doświadczenia w branży?

Tak. Pakiet Platynowy jest przeznaczony dla osób rozpoczynających pracę w HVACR lub bez certyfikatu F-gazowego i trwa 4 dni. Pozostałe pakiety kierowane są do osób z doświadczeniem. Każda ścieżka kończy się egzaminem umożliwiającym uzyskanie certyfikatu A1.

Czy pakiet Srebrny wystarczy do uzyskania certyfikatu A1?

Tak, kończy się egzaminem umożliwiającym certyfikat A1, ale nie obejmuje certyfikatu REAL Alternatives, podręcznika ani indywidualnych ćwiczeń na sprzęcie. Jest przeznaczony dla osób z doświadczeniem w pracy z czynnikami alternatywnymi.