Certyfikat A1 F-gazy i węglowodory – kto powinien go zdobyć?

Certyfikacja i szkolenia

Serwisant klimatyzacji, instalator pomp ciepła czy technik chłodnictwa coraz częściej słyszy o nowych wymaganiach i zastanawia się, czy zmiany go dotyczą. Certyfikat A1 (F-gazy i węglowodory) powinien uzyskać każdy technik HVACR, który wykonuje odzysk, napełnianie, kontrolę szczelności lub serwis instalacji chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła zawierających F-gazy oraz palne czynniki alternatywne. To nowa, ogólnoeuropejska kategoria uprawnień wprowadzona rozporządzeniem UE 2024/573. Wyjaśniamy, czym jest certyfikat A1, komu jest potrzebny, jakie daje uprawnienia i dlaczego warto zdobyć go już teraz.

Spis treści

Czym jest certyfikat A1 F-gazy i węglowodory?

Certyfikat A1 to europejskie potwierdzenie kwalifikacji uprawniające do pełnego zakresu czynności serwisowych na stacjonarnych urządzeniach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła zawierających F-gazy oraz węglowodory. F-gazy (fluorowane gazy cieplarniane) to grupa syntetycznych czynników chłodniczych o wysokim potencjale tworzenia efektu cieplarnianego (GWP), których stosowanie reguluje unijne rozporządzenie F-gazowe. Nową kategorię A1 wprowadziło rozporządzenie wykonawcze UE 2024/2215.

Nowe certyfikaty obejmują nie tylko czynniki fluorowane, ale również alternatywne: palne (kategorie A1 i A2), dwutlenek węgla (kategoria B) oraz amoniak (kategoria C). Do podstawowych uprawnień F-gazowych przygotowuje szkolenie F-gazy, zakończone egzaminem, którego zdanie daje odpowiedni certyfikat. Certyfikat A1 rozszerza te uprawnienia o pracę z czynnikami palnymi bez ograniczenia wielkości napełnienia instalacji.

Kto powinien posiadać certyfikat A1?

Certyfikat A1 powinien zdobyć każdy technik i serwisant HVACR pracujący z instalacjami zawierającymi F-gazy lub czynniki palne: to certyfikat dla instalatorów klimatyzacji, techników chłodnictwa, monterów pomp ciepła oraz osób rozpoczynających karierę w branży. Rynek coraz częściej sięga po palne czynniki o niskim GWP, takie jak propan (R290), co wymaga potwierdzonych kompetencji w bezpiecznej pracy z tymi substancjami.

Nowe kategorie certyfikatów przypisano do rodzaju czynnika chłodniczego, dlatego przed zapisem na szkolenie A1 HVACR warto ustalić, która odpowiada Twojej roli:

KategoriaZakres czynnikówDla kogo
A1F-gazy i węglowodory, bez limitu napełnieniaSerwisanci i instalatorzy pracujący z czynnikami palnymi w pełnym zakresie
A2F-gazy i węglowodory, mniejsze napełnienieTechnicy obsługujący małe, hermetyczne instalacje z czynnikami palnymi
BDwutlenek węgla (CO₂)Serwisanci instalacji opartych na CO₂
CAmoniak (NH₃)Technicy instalacji amoniakalnych, m.in. w chłodnictwie przemysłowym

Jeśli Twoja praca obejmuje pełen zakres czynności na urządzeniach z czynnikami palnymi, właściwym wyborem jest certyfikat A1. Wiedzę praktyczną z tego obszaru rozwija szkolenie z czynników palnych w chłodnictwie i klimatyzacji.

Sprawdź ofertę szkolenia A1 F-gazy i węglowodory w Fundacji PROZON i zdobądź kwalifikacje zgodne z najnowszymi wymaganiami branży HVACR.

Jakie uprawnienia daje certyfikat A1?

Certyfikat A1 uprawnia do wszystkich czynności serwisowych na urządzeniach z F-gazami i węglowodorami: od odzysku i napełniania czynnika, przez kontrolę szczelności, po instalację, konserwację i likwidację sprzętu. Kategoria A1 nie ogranicza wielkości napełnienia instalacji, w przeciwieństwie do węższej kategorii A2.

Uprawnienia A1 są uznawane we wszystkich krajach Unii Europejskiej, co ma znaczenie dla firm realizujących zlecenia za granicą oraz techników planujących pracę na rynku europejskim. Zakres certyfikatu jest zgodny z wymaganiami rozporządzenia UE 2024/573, które obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad dostosowaniem przepisów krajowych do nowych wymogów unijnych, obejmujących m.in. funkcjonowanie Centralnego Rejestru Operatorów (CRO), systemu certyfikacji UDT oraz zasad kontroli i sankcji.

Dlaczego warto uzyskać certyfikat A1 już teraz?

Warto zdobyć certyfikat A1 już teraz, ponieważ rozporządzenie UE 2024/573 wprowadziło istotne zmiany dla branży HVACR. Jedną z nich jest obowiązek aktualizacji kwalifikacji przez osoby posiadające dotychczasowe certyfikaty F-gazowe do 12 marca 2029 r. Po tym terminie certyfikaty będą wymagały odnawiania co najmniej raz na 7 lat.

Certyfikat A1 odpowiada na aktualny kierunek rozwoju chłodnictwa i klimatyzacji, w którym coraz większą rolę odgrywają czynniki o niskim współczynniku GWP, takie jak węglowodory, CO₂ czy amoniak. To nie tylko formalne potwierdzenie kwalifikacji, ale przede wszystkim praktyczne przygotowanie do pracy z nowoczesnymi instalacjami. Otrzymanie certyfikatu już dziś pozwoli bez stresu dostosować się do nadchodzących zmian i zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku pracy.

Gdzie warto odbyć szkolenie A1 F-gazy i węglowodory?

Jeśli szukasz sprawdzonego ośrodka szkoleniowego, warto zapoznać się z ofertą PROZON Fundacja Ochrony Klimatu. Organizacja od 1995 roku działa na rzecz ochrony klimatu i od lat wspiera rozwój branży chłodniczej oraz klimatyzacyjnej. To właśnie PROZON jako pierwszy ośrodek w Polsce uruchomił certyfikację F-gazową w 2014 roku, a obecnie jako jeden z pierwszych prowadzi szkolenia umożliwiające zdobycie europejskiego certyfikatu A1 w ramach Akademii Czynników Alternatywnych. Program łączy aktualną wiedzę z rozbudowaną częścią praktyczną, przygotowując uczestników do pracy z F-gazami i alternatywnymi czynnikami chłodniczymi. Aktualne terminy najbliższych szkoleń można sprawdzić w kalendarzu szkoleń PROZON.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy certyfikat A1 zastępuje dotychczasowy certyfikat F-gazowy?

Nie zastępuje go automatycznie. Certyfikaty wydane na podstawie rozporządzenia UE nr 517/2014 pozostają ważne, ale wymagają aktualizacji do 12 marca 2029 r. Certyfikat A1 obejmuje już rozszerzony zakres o czynniki palne, więc jego zdobycie przygotowuje technika na nadchodzące wymagania.

Czy certyfikat A1 jest uznawany za granicą?

Tak. Uprawnienia kategorii A1 są uznawane we wszystkich krajach Unii Europejskiej, ponieważ wynikają z jednolitego, unijnego systemu certyfikacji. Ma to znaczenie dla firm realizujących zlecenia poza Polską i techników pracujących na rynku europejskim.

Czy na szkolenie A1 można się zapisać bez wcześniejszego doświadczenia?

Tak. Ścieżka szkoleniowa obejmuje warianty dla osób rozpoczynających pracę w branży HVACR oraz dla doświadczonych serwisantów z certyfikatem F-gazowym. Zakres przygotowania dobiera się do poziomu uczestnika, a każda ścieżka kończy się egzaminem uprawniającym do certyfikatu A1.

Jeśli temat Cię zainteresował, sprawdź również: