Elektroodpady z urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych – jak zagospodarować je zgodnie z przepisami? 

Prawo i środowisko

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEiE), w tym urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła, wymaga szczególnego postępowania po zakończeniu eksploatacji. Zawiera zarówno cenne surowce i czynniki chłodnicze, które można odzyskać, jak i substancje mogące stanowić zagrożenie dla środowiska, jeśli urządzenie zostanie niewłaściwie zdemontowane lub zutylizowane. 

Rosnąca liczba wymienianych urządzeń, związana z rozwojem technologii i transformacją branży HVACR, sprawia, że prawidłowe zagospodarowanie elektroodpadów staje się jednym z kluczowych elementów gospodarki o obiegu zamkniętym. 

Jak prawidłowo wycofać urządzenie z eksploatacji? 

Przepisy krajowe i unijne nakładają na właścicieli urządzeń kilka podstawowych obowiązków. 

Przede wszystkim przed demontażem należy zapewnić odzysk czynnika chłodniczego przez certyfikowany personel. Niewypełnienie tego obowiązku może skutkować karą administracyjną w wysokości od 4 000 do 15 000 zł. 

Po odzyskaniu czynnika urządzenie powinno zostać przekazane wyłącznie podmiotowi posiadającemu odpowiednie decyzje środowiskowe na zbieranie lub przetwarzanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przekazanie odpadu wymaga również wystawienia Karty Przekazania Odpadu (KPO) w systemie BDO z właściwym kodem odpadu. 

Warto pamiętać, że urządzenie powinno trafić do zakładu jako kompletne. Samodzielny demontaż może prowadzić do niekontrolowanej emisji czynnika chłodniczego, wycieku oleju oraz utraty możliwości ponownego wykorzystania sprawnych komponentów. 

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących gospodarowania elektroodpadami może skutkować karami administracyjnymi sięgającymi nawet 1 mln zł. 

REELECTRO – drugie życie komponentów 

Nowoczesna gospodarka odchodzi od modelu „wyprodukuj – użyj – wyrzuć”. Zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym priorytetem staje się nie tylko recykling, ale przede wszystkim przygotowanie produktów i komponentów do ponownego użycia. 

Wiele elementów urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych po odpowiedniej diagnostyce nadal zachowuje pełną sprawność. Zamiast kierować je bezpośrednio do recyklingu, można je przetestować, odnowić i ponownie wykorzystać. 

Takie podejście realizuje projekt REELECTRO, którego celem jest rozwój systemu ponownego wykorzystania komponentów z urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych. Dzięki specjalistycznej diagnostyce, testowaniu i certyfikacji sprawne części mogą wrócić do obiegu, ograniczając ilość odpadów, zużycie surowców oraz ślad środowiskowy związany z produkcją nowych elementów. 

Jak wspiera PROZON? 

Fundacja PROZON od blisko 30 lat wspiera przedsiębiorców w bezpiecznym i zgodnym z prawem zagospodarowaniu urządzeń wycofywanych z eksploatacji. Oferujemy odzysk i skup czynników chłodniczych, odbiór urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych oraz wsparcie w prawidłowym zagospodarowaniu elektroodpadów. 

Dzięki projektowi REELECTRO rozwijamy również rozwiązania umożliwiające ponowne wykorzystanie sprawnych komponentów, wspierając transformację branży HVACR w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym i bardziej efektywnego wykorzystania zasobów. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy każdy odzyskany czynnik chłodniczy nadaje się do regeneracji?

Czym różni się regeneracja od recyklingu czynnika?

Regeneracja przywraca czynnikowi parametry zbliżone do produktu pierwotnego i potwierdza je analizą, dzięki czemu może on wrócić na rynek. Recykling to oczyszczenie umożliwiające ponowne użycie w tej samej instalacji, bez przywrócenia pełnej normy.

Kto może przyjąć czynnik, którego nie da się zregenerować?

Taki czynnik przekazuje się uprawnionemu podmiotowi zajmującemu się zagospodarowaniem F-gazów, a obrót dokumentuje w systemie BDO. Nie wolno go uwalniać do atmosfery ani samodzielnie utylizować.

Sprawdź również